Rynek kapitałowy
Rynek kapitałowy
Rynek kapitałowy jest częścią rynku finansowego. Można go podzielić na rynek giełdowy i pozagiełdowy. Różnice pomiędzy jednym a drugim rynkiem to sposób dokonywania transakcji. Rynek pozagiełdowy nie ma ustalonego miejsca transakcji, najczęściej transakcje odbywają się za pośrednictwem środków telekomunikacyjnych między biurami maklerskimi, które są pośrednikami inwestorów. Regulowany rynek pozagiełdowy akcji i obligacji w Polsce stanowi Centralna Tabela Ofert (CTO). Rynek ten organizowany jest przez spółkę CeTO S.A. założoną w 1996 roku przez kilkadziesiąt domów maklerskich i innych instytucji. Jej zadaniem jest organizowanie regulowanego pozagiełdowego publicznego obrotu papierami wartościowymi oraz przedstawianie i udostępnianie informacji o ofertach i transakcjach zawartych na tym rynku. Transakcje na rynku giełdowym odbywają się na giełdzie. Giełda to miejsce gdzie kupuje się papiery wartościowe po cenach odpowiadających sytuacji rynkowej. Jako instytucja finansowa giełda podlega szczególnym regulacjom. Jej działanie jest starannie określone i podlega ścisłej kontroli. Zarówno rynek giełdowy jak i pozagiełdowy są segmentami rynku wtórnego, czyli takiego na którym instrumenty finansowe po emisji i sprzedaży pierwszemu właścicielowi są następnie sprzedawane na rynku.
Podstawowe funkcje rynku kapitałowego:
*pozyskiwanie kapitału przez emitentów,
*uzyskiwanie dochodów przez inwestorów, którzy udostępniają kapitał eminentom (np. dywidendy),
*efektywna alokacja środków w gospodarce,
*właściwa wycena instrumentów finansowych (papierów wartościowych).
Elementy rynku kapitałowego:
•Uczestnicy rynku:
Inwestorzy (podaż) – dzielą się na indywidualnych i instytucjonalnych (banki, firmy ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne)
Emitenci (popyt)
•Instrumenty finansowe, czyli papiery wartościowe
•Instytucje obrotu papierami wartościowymi
Instytucje prowadzące obrót
Instytucje wspomagające obrót
Instytucje nadzorujące obrót
Historia polskiego rynku kapitałowego:
Pierwsza giełda papierów wartościowych w Polsce została otwarta w Warszawie 12 maja 1817 roku. Przedmiotem handlu na tej giełdzie były przede wszystkim weksle i obligacje, Handel akcjami rozwiną się dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Podstawą prawną funkcjonowania pierwszej polskiej giełdy było rozporządzenie Prezydenta. Z chwilą wybuchu II wojny światowej giełda w Warszawie została zamknięta. Po roku 1945 podjęto próby wznowienia działalności giełd w Polsce, jednak ze względu na narzucony system gospodarki centralnie planowanej było to niemożliwe. Dopiero w 1989 roku po zmianie rządu na niekomunistyczy w polskiej gospodarce rozpoczęto prywatyzację i organizowanie rynku kapitałowego.
Pięćdziesięcioletnia przerwa w funkcjonowaniu polskiej giełdy papierów wartościowych oznaczała brak doświadczeń i fachowej wiedzy, lecz również ogromne możliwości rozwoju. Dlatego też zdecydowano się na bezpośrednie nawiązanie do wzorców zagranicznych rynków kapitałowych, a więc przeniesienie nowoczesnych rozwiązań na grunt polski. Zaletą tego posunięcia było przyjęcie od razu rozwiązań docelowych. W 1991 roku Sejm uchwalił ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i Funduszach powierniczych. Powstały w ten sposób podstawy prawne głównych instytucji rynku kapitałowego: domów
Rynek kapitałowy jest częścią rynku finansowego. Można go podzielić na rynek giełdowy i pozagiełdowy. Różnice pomiędzy jednym a drugim rynkiem to sposób dokonywania transakcji. Rynek pozagiełdowy nie ma ustalonego miejsca transakcji, najczęściej transakcje odbywają się za pośrednictwem środków telekomunikacyjnych między biurami maklerskimi, które są pośrednikami inwestorów. Regulowany rynek pozagiełdowy akcji i obligacji w Polsce stanowi Centralna Tabela Ofert (CTO). Rynek ten organizowany jest przez spółkę CeTO S.A. założoną w 1996 roku przez kilkadziesiąt domów maklerskich i innych instytucji. Jej zadaniem jest organizowanie regulowanego pozagiełdowego publicznego obrotu papierami wartościowymi oraz przedstawianie i udostępnianie informacji o ofertach i transakcjach zawartych na tym rynku. Transakcje na rynku giełdowym odbywają się na giełdzie. Giełda to miejsce gdzie kupuje się papiery wartościowe po cenach odpowiadających sytuacji rynkowej. Jako instytucja finansowa giełda podlega szczególnym regulacjom. Jej działanie jest starannie określone i podlega ścisłej kontroli. Zarówno rynek giełdowy jak i pozagiełdowy są segmentami rynku wtórnego, czyli takiego na którym instrumenty finansowe po emisji i sprzedaży pierwszemu właścicielowi są następnie sprzedawane na rynku.
Podstawowe funkcje rynku kapitałowego:
*pozyskiwanie kapitału przez emitentów,
*uzyskiwanie dochodów przez inwestorów, którzy udostępniają kapitał eminentom (np. dywidendy),
*efektywna alokacja środków w gospodarce,
*właściwa wycena instrumentów finansowych (papierów wartościowych).
Elementy rynku kapitałowego:
•Uczestnicy rynku:
Inwestorzy (podaż) – dzielą się na indywidualnych i instytucjonalnych (banki, firmy ubezpieczeniowe, fundusze inwestycyjne, fundusze emerytalne)
Emitenci (popyt)
•Instrumenty finansowe, czyli papiery wartościowe
•Instytucje obrotu papierami wartościowymi
Instytucje prowadzące obrót
Instytucje wspomagające obrót
Instytucje nadzorujące obrót
Historia polskiego rynku kapitałowego:
Pierwsza giełda papierów wartościowych w Polsce została otwarta w Warszawie 12 maja 1817 roku. Przedmiotem handlu na tej giełdzie były przede wszystkim weksle i obligacje, Handel akcjami rozwiną się dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Podstawą prawną funkcjonowania pierwszej polskiej giełdy było rozporządzenie Prezydenta. Z chwilą wybuchu II wojny światowej giełda w Warszawie została zamknięta. Po roku 1945 podjęto próby wznowienia działalności giełd w Polsce, jednak ze względu na narzucony system gospodarki centralnie planowanej było to niemożliwe. Dopiero w 1989 roku po zmianie rządu na niekomunistyczy w polskiej gospodarce rozpoczęto prywatyzację i organizowanie rynku kapitałowego.
Pięćdziesięcioletnia przerwa w funkcjonowaniu polskiej giełdy papierów wartościowych oznaczała brak doświadczeń i fachowej wiedzy, lecz również ogromne możliwości rozwoju. Dlatego też zdecydowano się na bezpośrednie nawiązanie do wzorców zagranicznych rynków kapitałowych, a więc przeniesienie nowoczesnych rozwiązań na grunt polski. Zaletą tego posunięcia było przyjęcie od razu rozwiązań docelowych. W 1991 roku Sejm uchwalił ustawę Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i Funduszach powierniczych. Powstały w ten sposób podstawy prawne głównych instytucji rynku kapitałowego: domów